Μελέτη Δικηγόρου κ. ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ για το «επίδομα αεροθεραπείας»

ΑΕΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

«Ένα επίδομα συνυφασμένο με την κοινωνικο-ιστορική νομοθέτηση της χώρας μας κατά τον προηγούμενο αιώνα»

  1. Έννοια

Η θεραπεία μιας ασθένειας με τον καθαρό αέρα λέγεται αεροθεραπεία. Η  αεροθεραπεία εφαρμόζεται πιο πολύ σε αρρώστιες χρόνιες και μάλιστα σ΄ αυτές των πνευμόνων, όπως η φυματίωση ή το εμφύσημα. Για τούτο τα νοσοκομεία για τους φυματικούς, δηλαδή τα σανατόρια, τα χτίζουν σε περιοχές με καθαρό αέρα, όπως τα βουνά και εξοχές. Η αεροθεραπεία ποικίλλει ανάλογα με τις ιδιότητες του αέρα που χρησιμοποιείται.

Ο ατμοσφαιρικός αέρας που αναπνέουμε καθαρίζει με το οξυγόνο του το αίμα που κυκλοφορεί στους πνεύμονες του ανθρώπου. Το αίμα αυτό, στη συνέχεια, μεταφέρει το οξυγόνο στους ιστούς με αποτέλεσμα να δίνει ζωή. Επομένως, όσο πιο καθαρός και πλούσιος σε οξυγόνο είναι ο ατμοσφαιρικός αέρας, τόσο πιο σωστά εκτελεί το ζωογόνο του έργο. Αυτό το πρόσεξαν οι άνθρωποι και κυρίως οι γιατροί από την αρχαιότητα. Ο μεγάλος για την εποχή εκείνη, γιατρός Ιπποκράτης σύσταινε στους  ασθενείς να φεύγουν από μέρη που αέρας είναι μολυσμένος.[1]

 

  1. Βασική Νομοθεσία

 

Η βασική νομοθεσία του επιδόματος αεροθεραπείας εξελίχθηκε ως ακολούθως:

Α. Κατά το έτος 1966, με σκοπό την αύξηση των συντάξεων του Δημοσίου και στα πλαίσια της εφαρμογής του ενιαίου μισθολογίου καθώς και των άλλων συνταξιοδοτικών διατάξεων, προβλέπεται για πρώτη φορά με νομοθετικό διάταγμα, η καταβολή οικονομικού βοηθήματος, του επιδόματος αεροθεραπείας[2].

Με το διάταγμα θεσμοθετήθηκε, να άρχεται η εφ άπαξ καταβολή του από το έτος 1967 κατά τους θερινούς μήνες στους συνταξιούχος του Δημοσίου, οι οποίοι λαμβάνουν σύνταξη και επίδομα φυματικού ή εξαιτίας νόσου ή επιδόματος βαρείας αναπηρίας.

Με το διάταγμα καθίστανται δικαιούχοι, αυτοί οι οποίοι υπέστησαν οποιαδήποτε βλάβη στην υγεία τους, που προήλθε από την άσκηση της υπηρεσίας τους, εν καιρώ πολέμου ή ειρήνης κι αποφανθούν οι  Υγειονομικές Επιτροπές ότι έχουν ανάγκη λόγω της κατάστασής της υγείας τους από την αεροθεραπεία.

Αναλυτικά οι κατηγορίες των δικαιούχων συνταξιούχων του  Δημοσίου έχουν ως κάτωθι:

  1. Οι  επιλοχίες ή οι λοχίες μόνιμοι που προήχθησαν σε αξιωματικούς και οποίοι έλαβαν μέρος στον πόλεμο του 1912-13 και κατέστησαν ανάπηροι κι ως προς τούτο συνταξιοδοτήθηκαν με αναπηρική σύνταξη[3].
  2. Οι μόνιμοι ή έφεδροι Αξιωματικοί οι οποίοι κατέστησαν ανίκανοι προς στρατιωτική υπηρεσία εκ του πολέμου του 1940, καθώς και κάθε προηγούμενου πολέμου, απότοκου των κακουχιών και συνταξιοδοτήθηκαν ως ανάπηροι.[4]
  • Οι Αξιωματικοί κι οι Ανθυπασπιστές των Ενόπλων Δυνάμεων οι οποίοι κρίθηκαν ανίκανοι προς Στρατιωτική υπηρεσία συνεπεία των τραυμάτων τους εκ του πολέμου και συνταξιοδοτήθηκαν ως ανάπηροι[5]
  1. Οι Στρατιωτικοί της Χωροφυλακής κι οι Αστυνομικοί υπάλληλοι οι οποίοι κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους κατέστησαν ανάπηροι[6].
  2. Οι Έλληνες πολίτες που συμμετείχαν στις ομάδες Εθνικής Αντίστασης ή στις Εθνικές Οργανώσεις Εσωτερικής Αντίστασης ή που έδρασαν σε σύμπραξη με τις Μονάδες του Ελληνικού ή του Συμμαχικού Στρατού ή με άτομα του Συμμαχικού Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής ή έλαβαν μέρος στη μάχη της Κρήτης από την 26 Απριλίου 1941 μέχρι της απελευθερώσεως της Χώρας κι οι οποίοι τραυματίστηκαν ή υπέστησαν μείωση της ικανότητάς τους προς εργασία, εξομοιώνονται προς στρατιώτες και συνταξιοδοτήθηκαν.[7]
  3. Οι Αγωνιστές εν γένει της Εθνικής Αντίστασης οι οποίοι κατέστησαν διαρκώς ανίκανοι προς εργασία[8] καθώς κι εκείνων των οποίων η ιδιότητα αυτή έχει αναγνωριστεί σύμφωνα με το ν. του 1285/1982, λόγω των τραυμάτων που τους προξενήθηκαν κατά την αιχμαλωσία ή τη φυλάκιση ή την ομηρία ή τον εγκλεισμό τους σε στρατόπεδο κι έλαβαν σύνταξη. [9]
  • Οπλίτες του Στρατού Ξηράς, Θάλασσας και Αέρας καθώς κι οι υπηρετήσαντες στο Λιμενικό Σώμα, στα Σώματα Ασφαλείας, στο Πυροσβεστικό Σώμα και στην Αγροφυλακή, που τραυματίστηκαν σε καιρό πολέμου ή σε περίοδο της ανταρσίας ή με τις υπηρεσίες που παρείχαν στον πόλεμο της  Κορέας, συνεπεία νόσου απότοκου των κακουχίων του πολέμου και συνταξιοδοτήθηκαν.[10]
  • Στους συνταξιούχους του Ο.Σ.Ε, των Σιδηροδρομικών Δικτύων ΣΕΚ και ΣΠΑΠ που συνταξιοδοτήθηκαν για φυματίωση.[11]
  1. Αντιστοίχως στους υπηρετήσαντες στον Στρατό της ξηράς, θαλάσσης, αέρος και στην Χωροφυλακή, ειρηνικής περιόδου που έπαθαν βλάβη κατά την υπηρεσία τους  και εξ αιτίας αυτής λαμβάνουν αναπηρική σύνταξη[12]
  2. Οι πολιτικοί υπάλληλοι που κατέστησαν ανάπηροι κατά άσκηση της υπηρεσίας τους και προς τούτο έλαβαν αναπηρική σύνταξη[13]
  3. Στους συνταξιούχους του Ο.Σ.Ε, των Σιδηροδρομικών Δικτύων του ΣΕΚ και του ΣΠΑΠ που συνταξιοδοτήθηκαν λόγω φυματίωσης.[14]
  • Οι ανάπηροι Δημοτικοί και Κοινοτικοί συνταξιούχοι σύμφωνα με τον Κανονισμό Παροχών Ασθένειας και στα πλαίσια των παροχών σε χρήμα, κατέστησαν δικαιούχοι και της λήψης του επιδόματος αεροθεραπείας [15].

 

Από τους συνταξιούχους του Δημοσίου, παρ΄ότι συνταξιοδοτήθηκαν ως ανάπηροι ρητά εξαιρέθηκαν από τη λήψη του επιδόματος αεροθεραπείας, οι ακόλουθες περιπτώσεις:

α. Οι ανάπηροι οι οποίοι έλαβαν ή δικαιούνται να λάβουν επίδομα αεροθεραπείας και από άλλη πηγή (Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου, π.χ. Ι.Κ.Α, Κοινωφελείς Οργανισμοί κ.λ.π)

β. Οι ανάπηροι που δικαιούνται λουτροθεραπείας από ΓΕΕΘΑ/ ΔΕΙΠΑΘΑ.

γ. Οι Έλληνες πολίτες, ανεξαρτήτως φύλου εκ του άμαχου πληθυσμού οι οποίοι υπεστήκαν διαρκή μείωση της προς εργασία ικανότητάς τους, συνεπεία οιοδήποτε γεγονότος οφειλόμενου εις τη διαρκούσα εμπόλεμη κατάσταση του 1940 και προς τούτο έλαβαν αναπηρική σύνταξη[16].

δ. Οι Έλληνες πολίτες από τον άμαχο πληθυσμό που δεν εντάχθηκαν σε αντάρτικες ομάδες ή σε οργανώσεις ή στο «Δημοκρατικό Στρατό» και κατέστησαν διαρκώς ανίκανοι, συνεπεία τραύματος που οφείλεται αποκλειστικά στις εμφύλιες συγκρούσεις ή στις εμπλοκές ή σε βίαια περιστατικά ή σε αντίποινα, εφ΄όσον τα γεγονότα αυτά έλαβαν χώρα κατά το χρονικό διάστημα από την αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής μέχρι τη λήξη του εμφυλίου πολέμου καθώς κι εκείνοι που από έκρηξη βλημάτων ή εκρηκτικών μηχανισμών κάθε είδους, που  τοποθετήθηκαν ή εγκαταλείφθηκαν από τον «Εθνικό» ή το «Δημοκρατικό Στρατό» ή από άλλες ένοπλες οργανώσεις, ακόμη κι αν ο τραυματισμός αυτός προήλθε μετά τη λήξη των εμφυλίων συγκρούσεων και συνταξιοδοτήθηκαν.[17]

ε. Οι Έλληνες πολίτες που τραυματίστηκαν εξαιτίας της άμεσης δράσης του ή της αντίθεσής τους κατά την περίοδο του δικτατορικού καθεστώτος και προς τούτο συνταξιοδοτήθηκαν[18]

Για τους ασφαλισμένους και συνταξιούχους του ΙΚΑ και των υπολοίπων Ασφαλιστικών Οργανισμών κατά το έτος 1967 με τον αναγκαστικό νόμο αποφασίζεται να δοθεί, το επίδομα αεροθεραπείας στους φυματικούς.

Στον νόμο ορίζεται ότι με την ετήσια κοινή τους Απόφαση, οι Υπουργοί Εργασίας και Οικονομικών θα αποφασίζουν για την καταβολή αυτού.[19]

Η Απόφαση των Υπουργών, θα καθορίζει ετησίως το ύψος του ποσού του επιδόματος, την ημερομηνία ενάρξεως της χορήγησης του, τις προϋποθέσεις και τα δικαιολογητικά που πρέπει να υποβάλλουν οι δικαιούχοι κι όποια άλλη αναγκαία λεπτομέρεια κριθεί απαραίτητη για την χορήγησή του.

Το επίδομα τούτο θα καταβάλλετε στους δικαιούχων, υπό την αίρεση, ότι υφίσταται η ετήσια οικονομική ευχέρεια των Ασφαλιστικών Οργανισμών.

Δικαιούχοι του επιδόματος αεροθεραπείας καθίστανται οι επιδοτούμενοι, οι ανάπηροι συνταξιούχοι, οι λαμβάνοντες επίδομα αναπροσαρμογής, οι βοηθηματούχοι, κι οι συνταξιούχοι γήρατος με ποσοστό αναπηρίας άνω του 33%.

Με νέο νόμο κατά το έτος 1980, συμπεριλαμβάνονται στους δικαιούχους του επιδόματος οι πάσχοντες από καρκίνο των πνευμόνων και από πνευμονοκονίαση, όπως χαρακτηριστικά αναγράφεται.[20].

Τόσο οι ασφαλισμένοι όσο κι οι συνταξιούχοι νεφροπαθείς, με νόμο του 1982, κατέστησαν δικαιούχοι του επιδόματος αεροθεραπεία [21].

Με τα εκτελεστικά άρθρα των επόμενων ετών θα διευρυνθούν οι δικαιούχοι και θα συγκεκριμενοποιηθούν οι προϋποθέσεις λήψης του επιδόματος αεροθεραπείας

Με την Υπουργική Απόφαση (Υ.Α) του έτους 2003, νομοθετείται κι αναγνωρίζεται στους πάσχοντες από φυματίωση, το δικαίωμα της λήψης του επιδόματος αεροθεραπείας ακόμη κι αν λαμβάνουν βοήθημα τύπου συντάξεως λόγω της φυματίωσης[22].

Κατά έτος 2006 προστίθενται με νέο νόμο στους δικαιούχους του επιδόματος, οι υποβληθέντες σε μεταμόσχευση πνευμόνων, καρδιάς και ήπατος καθώς κι οι πνευμονοπαθείς με ποσοστό αναπηρίας 80%[23].

Προς διευκρίνιση όλων των ανωτέρων αναγραφόμενων, λήπτες του επιδόματος αεροθεραπείας είναι γενικά οι ασφαλισμένοι, χωρίς να διαχωρίζονται σε άμεσα ή έμμεσα μέλη. Έτσι το επίδομα χορηγείται εκτός από τους συνταξιούχους λόγω θανάτου και στα έμμεσα μέλη της οικογένειάς τους, εφόσον πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις[24]

 

  • Ύψος οικονομικής παροχής

Κατ’ εξουσιοδότηση των ανωτέρων άρθρων των νόμων ΑΝ 124/1967, του άρθρ. 14 του Ν. 1066/1980,  του άρθ. 12 του Ν. 1276/1982, εκδόθηκε η υπ΄αρθ. Υ. Α  Φ/21/540/24-04-1994,  όπου μεταξύ των άλλων συμπεριλαμβάνεται η πρόβλεψη, ότι το ύψος του ποσού του επιδόματος αεροθεραπείας μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα του Ασφαλιστικού Οργανισμού

Συγκεκριμένα αναγράφεται ότι «σε περίπτωση που προβλέπεται ειδικώς από τις καταστατικές διατάξεις κάποιου Ασφαλιστικού Οργανισμού η χορήγηση επιδόματος αεροθεραπείας, ποσού μεγαλύτερου από αυτό, που ορίζεται με την παρούσα απόφαση, αυτό μπορεί να παρέχεται και μέχρι το διπλάσιο από το οριζόμενο ποσό κι εφόσον η οικονομική κατάσταση του Οικείου Οργανισμού επιτρέπει την χορήγηση του μεγαλύτερου αυτού ποσού [25]».

Με την ανωτέρω Υ.Α στη χορήγηση του οικονομικού βοηθήματος γίνεται μια σαφή διάκριση μεταξύ των Ταμείων, καθώς και  μια διαφορετική μεταχείριση των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων δικαιούχων του επιδόματος.  Με την ίδρυση του ΕΟΠΥΥ, [26] το  επίδομα αεροθεραπείας για όλα τα Ασφαλιστικά Ταμεία γίνεται ενιαίο και διαμορφώνεται στο ύψος των διακοσίων (200,00) Ευρώ κατ΄έτος.

Η σχετική εξομοίωση του ποσού καταβολής του επιδόματος και οι προϋποθέσεις για την χορήγηση του κατά το έτος 2015 εκφαίνονται από το υπ΄αρθμ. 27261/10-7-2015 έγγραφο του ΕΟΠΥΥ, που αναγράφει:

Σας ενημερώνουμε ότι, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 16 του ισχύοντος ΕΚΠΥ του ΕΟΠΥΥ, το επίδομα αεροθεραπείας παρέχεται στους ασφαλισμένους των ασφαλιστικών οργανισμών, εφόσον πάσχουν από φυματίωση, καρκίνο των πνευμόνων ή πνευμονοκονίαση, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου (αιμοκάθαρση, περιτοναϊκή κάθαρση ή έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση νεφρού) καθώς επίσης και στους υποβληθέντες σε μεταμόσχευση πνευμόνων, καρδιάς και ήπατος και στους πάσχοντες από πνευμονοπάθεια με ποσοστό αναπηρίας 67% από πνευμονική νόσο για το χρονικό διάστημα από 1/6ου έως 31/8ου.

Το επίδομα θα καταβάλλεται αφού ο ασφαλισμένος προσκομίσει:

α) Υπεύθυνη Δήλωση Ν. 1599/1986 από την οποία να προκύπτει ότι δεν έλαβε και ούτε θα λάβει το επίδομα από άλλο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης, Δημόσιο κ.λ.π και δεν έχει νοσηλευτεί  σε Νοσηλευτικό Ίδρυμα (κρατικό ή ιδιωτικό) άνω των σαράντα έξι (46) ημερών κατά το χρονικό διάστημα από 1/6ου έως 31/ 8ου και

β) Γνωμάτευση ιατρού Νοσοκομείου (νοσηλευτικού ιδρύματος σχηματισμών του ΕΣΥ, Πανεπιστημιακού, Στρατιωτικού νοσηλευτικού ιδρύματος,  ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, συμβεβλημένων κλινικών και ΜΧΑ-ΜΤΝ) σχετικής με την πάθηση της ειδικότητας, με την οποία να πιστοποιείται η πάθηση και η συνέχιση της θεραπείας για την αποκατάσταση της υγείας τους κατά το χρονικό διάστημα, ως ορίζεται ανωτέρω.

Υπενθυμίζεται ότι για τους ασφαλισμένους που πάσχουν από πνευμονοπάθεια, απαιτείται επιπλέον η υποβολή Απόφασης Υγειονομικής Επιτροπής ή ΚΕΠΑ, από την οποία προκύπτει το ποσοστό αναπηρίας από την πνευμονική νόσο.

Το ύψος του βοηθήματος καθορίζεται στα ποσό των διακοσίων (200) Ευρώ.

Η χρονική περίοδος για την υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών ορίζεται από 1-9-2015 έως 30-6-2016.[27]

Τέλος, διευκρινιστικές εγκυκλίους για το επίδομα της αεροθεραπείας εξέδωσε και το ΙΚΑ κατά τα έτη 2012-13-14[28]

 

  1. Χρονική διάρκεια καταβολής

Δικαιούνται εφ΄ όρου ζωής του επιδόματος αεροθεραπείας οι υποβληθέντες σε μεταμόσχευση νεφρού, πνευμόνων, καρδιάς και ήπατος[29]

 

  1. Νομολογία

Για το επίδομα αεροθεραπείας και λόγω της μικρής οικονομικής του αξίας του δεν υπάρχει σημαντική νομική βιβλιογραφία και πλούσια νομολογία. Δικαστικά, εξετάζετε ως παρεμπίπτουσα παροχή στις υπό κρίση περιπτώσεις[30].

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗ

ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

[1] www.livePedia.gr

[2] ΦΕΚ 244/11-11-1966,άρθρο 6 του ν.δ 4605/1966

[3] ΦΕΚ Α΄78/07-05-1921,  ν. 2588/1921

[4]  ΦΕΚ Α΄221/ 23-07-1943, ν. 362/1943

[5]  ΦΕΚ Α΄50/15-03-1979, ν. 875/1979

[6] ΦΕΚ Α΄286/ 18-12-1950, ν. 1579/1950

[7] ΦΕΚ Α 183/23-06-1951, α.ν. 1855/1951

[8] ΦΕΚ Α΄14/ 20-01- 1970, ν.δ. 412/ 1970

[9] ΦΕΚ Α΄ 73/28-04-1985, ν. 1543/1985

[10] ΦΕΚ Α΄245/30-11-1971, ν.δ. 1044/1971

[11] ΦΕΚ Α΄ 276/08-10-1955, ν.δ.. 3395/1955

[12] ΦΕΚ Α΄82/13-04-1944, ν. 1370/1944

[13] Απόφαση Υ.Ε.Α 754.6/117/3912/24.3.1969

[14] ΦΕΚ Α΄ 276/08-10-1955, ν.δ. 3395/1955

[15] Φ.Ε.Κ Β΄22-01-1993, άρθρο 1β

[16] ΦΕΚ Α΄ 235/17-10-50, α.ν. 1512/1950

[17] ΦΕΚ Α΄204/18-09-1989, ν. 1863/1989

[18] ΦΕΚ Α΄73/26-04-1985, ν. 1543/1985

[19] ΦΕΚ.. 151/1967- Α.Ν. 124/04-09-1967

[20] ΦΕΚ 183Α΄/1980- αρθ. 14 του ν. 1066/11-08-1980

[21] ΦΕΚ Α΄ 100//1982- άρθ. 12 του ν. 1276/24-08-1982

[22] ΦΕΚ Β’ 1102/2003- Φ40021/οικ.12248/839

[23] ΦΕΚ Α΄272/2006- το αρθ. 59 παρ. 5 του ν.3518/21-12-2006

[24] Κων/νος Λαναράς «Ασφάλιση στο Ι.Κ.Α»2015 σελ. 496-497

 

[25] (ΦΕΚ Β΄399/1994

[26] ΦΕΚ Β΄ 3054/18-11-2012

[27] Δελτίο Εργατικής Νομοθεσίας(Δ.Ε.Ν), Τόμος 71/2015, Τεύχος 1677, σελ. 1186

[28] Εγκύκλιοι Ι.Κ.Α 83/2012- 57/2013- 57/2014

[29] ΦΕΚ Β΄1382/03-08-2007- Φ. 40021/14657/1732/19-07-2007

[30] ΣτΕ 2908/2007, Τμήμα Α΄

ΣτΕ 1641/2003, Τμήμα ΣΤ΄

Διοικητικό Εφετείο Τριμελές Αθηνών 222/2010

Διοικητικό Εφετείο Τριμελες Πειραιά 1206/2007

Ελεγκτικό Συνέδριο 91/2010, Τμήμα IV Πράξη